اختصاصی سما: همايش پيشگيری از معلوليت در حالی به خاموشی و با پوشش اندک رسانه ها برگزار شد که به گفته برگزارکنندگان و آمارهای منتشر شده، معلولان بزرگترين اقليت جامعه ايران و جهان هستند، يکی از اعضای هيئت رئيسه با گله مندی از نيامدن وزير رفاه گفت: نمی شود ديدن را به شنيدن تقليل داد. ديدن کودکان نابينا و ناشنوايی که به شکل هماهنگ سرود "مرا باور کن" را می خوانند خود دليلی است بر باور کردن کسانی که نياز به ترحم ندارند. به گفته وی آمدن وزير به اين مراسم می توانست راه های جديدی را برای خدمات رسانی به اين اقليت باز کند.

  همايش پيشگيری از معلوليت روز چهارشنبه و پنجشنبه 16 و 17 ديماه با حضور انبوه علاقه مندان در سالن کوثر دانشکده روان شناسی و علوم تربيتی دانشگاه تهران برگزار شد. مادری که با نوزاد سه ماهه و دختر خردسالش آمده بود تا مرد نابينايی که به کمک دوستی در ميان رديف های پر سالن همايش به دنبال جايی برای نشستن می گشت.همه آمده بودند از مراکز بهزيستی استان ها تا کودکان نابينا و ناشنوا، اما همه اينها در سکوت بود که معلولان اقليتی خاموشند.

  دکتر کشاورز، رياست سازمان آموزش و استثنايی کشور نخستين سخنران اين همايش بود،

 وی گفت:همکاری مجموعه سازمان ها و نهادهای علمی با آموزش و پرورش به عنوان يکی از محورهای مهم و اصلی در امر پيشگيری از معلوليت ها ، بسيار تاثير گذار است .

کشاورز با اشاره به اينکه طرح های مطالعات و تحقيقاتی را در مراکز علمی در راستای شناسايی معلوليت ها جهت دهی و هدايت کرده ايم، افزود: تلاش می کنيم برای دست يابی به اهدافمان، همه ساله چنين همايش هايی را برگزار کرده و نتايج حاصل از آن را پيگيری کنيم .
معاون وزير آموزش و پرورش با تاکيد بر اينکه طرح سنجش سلامت و غربالگری يکی از طرح هايی است که کمک بسياری در پيشگيری از آسيب ها داشته است ،‌گفت: بايد تلاش شود برای کشف معلوليت ها از زمان آغاز ازدواج با فعاليت های پيشگيرانه از بروز معلوليت ها جلوگيری شود .
کشاورز، تقويت آموزش خانواده ها را از ديگر برنامه های اين سازمان دانست و گفت : پيشگيری از معلوليت ها يکی از سياست های اصلی ماست و ما در تلاشيم با تعامل بيشتر ميان مراکز علمی و مراکز اجرايی مباحث تئوری را عملياتی کنيم .

  پس از دکتر کشاورز، دکتر افروز، رئيس دانشکده روان شناسی و علوم تربيتی دانشگاه تهران با مقايسه ايران با ساير کشورها، به بررسی پديده معلوليت در ايران و راه های کاهش آن پرداخت. وی با مقايسه دو کشور ايران و آمريکا در خصوص آسيب های زمان تولد گفت: در ايران اين آمار 14 درصد در مقابل يک درصد در آمريکاست که ما بايد با توجه به آمار بالای اين آسيب، زمينه های پيشگيری از آن را فراهم کنيم.

  افروز در همين رابطه به بيماری هايی نظير سرخک و آبله مرغان در نخستين روزهای تولد اشاره و کاهش آن را با استفاده از نکات بهداشتی خواستار شد.

  وی کار تخصصی بر روی حوزه هايی نظير نابينايی و ناشنوايی را از راه حل های ريشه کنی اين آسيب ها عنوان و ادامه داد: نبايستی لفظ معلول را برای افراد با نيازهای ويژه د رمراکز به کار ببريم. در آمريکا استفاده از اين لفظ ممنوع و به جای آن در مراکز از واژه هايی نظير مراجع و... استفاه می شود.

  افروز با نقد سيستم آموزش و پرورش اظهار داشت: سيستم آموزش و پرورش ما خود معلوليت زاست به اين ترتيب که بچه های دارای بهره هوشی پايين تر از 85 از آن رانده می شوند.

  وی افزود: هر کس در سيستم آموزش و پرورش دارای بهره هوشی کمتر از 85 باشد مردود شده و با اخراج از مدرسه مواجه می شود که اين امر موجبات بزهکاری فرد در جامعه را فراهم می کند.

  رئيس دانشکده روان شناسی و علوم تربيتی دانشگاه تهران در همين رابطه به راه حل هايی نظير تجديد نظر در مفاهيم، ساده سازی دروس و مهارت محوری و خلاقيت پروری در مدارس اشاره کرد.

  وی خاطرنشان کرد: ما بايد بستری را فراهم کنيم که 12 سال با معلمين پويا و دلسوز، از بچه ها مراقبت و آسيب ها را تا حد امکان کاهش دهيم.

  دکتر نفريه، معاون پيشگيری سازمان بهزيستی کشور، آخرين سخنران روز اول همايش بود که در سخنان خود با تاکيد بر پيشگيری به منظور ارتقای سلامت و کاهش هزينه ها گفت: سلامت سرمايه ملی در حال خطر است و فقدان آن متوجه دولت و ساير افراد جامعه است.

  وی افزود: کوشش برای حفظ سلامت و ارائه سياستگذاری مناسب برای سلامت فرد و جامعه به هم گره خورده و به خطر افتادن سلامت يک فرد ممکن است سلامت افراد ديگر را با خطر مواجه کند.

  معاون پيشگيری سازمان بهزيستی کشور با اشاره به آمار 10 درصدی جمعيت معلولين جهان اضافه کرد: که به اين ترتيب افراد دارای معلوليت اقليتی 600 ميليونی را شامل می شوند.

  وی 80 درصد اين معلولان را ساکن کشورهای در حال توسعه دانست و گفت: در اين کشورها معلولان و بويژه کودکان در معرص انواع خشونت ها نظير بی توجهی، ترس و تحقير قرار دارند.

  نفريه يکی از حقوق اساسی افراد جامعه را سلامت عنوان و ادامه داد: اين جزو تکاليف دولت است و در قانون اساسی جمهوری اسلامی نيز پيگيری اقتصاد سالم برای جلوگيری از فقر و بهره گيری از خدمات درمانی حقوق همگانی شمرده شده است.

  وی با تفکيک خدمات به پيشگيری، درمانی و توانبخشی اظهار داشت: خدمات پيشگيری تشويق مردم به آزمايش های ژنتيک را شامل می شود.

  آزمايش غربالگری از ديگر مواردی بود که نفريه برآنها تاکيد و با توجه به نقص خدمات درمانی در اين زمينه گفت: در ايران خدمات پيشگيرانه تحت بيمه قرار ندارند که بايستی برای آن راهکاری انديشيده شود.

  ارائه مقالات از ديگر بخش های روز اول همايش بود که به ترتيب 13 مقاله با عنوان های نقش رسانه ها در پيشگيری از معلوليت، نقش والدين در پيشگيری، آموزش حرفه ای مبتنی بر جامعه برای دانش آموزان با نيازهای ويژه، استفاده از تکنولوژی و ابزارها برای تشخيص و درمان معلوليت ها، تاثير مداخلات بهنگام روان شناختی و آموزش خانواده محور بر مهارت های تحولی فرزندان با نشانگان داون، روش های اصلاح نگرش جامعه نسبت به افراد معلول، پيشگيری از آسيب سلول های مويی شنوايی ناشی از مواجهه همزمان با صدا و مونوکسيد کربن، غربالگری، تشخيص و مداخله بهنگام شنوايی نوزادان و شيرخواران، ازدواج های فاميلی در کشورهای خاورميانه، شيوع و علت شناسي؛ پيشگيری از نابينايی در کم بينايان، نقش ارتز و پروتز در پيشگيری از معلوليت؛ بررسی ارتباط اسيدهای چرب امگا3، آهن و روی با اتيوپاتولوژی و درمان ADHD ارائه شد.

  روز دوم همايش با ارائه پنج مقاله در زمينه های بررسی تجربه زندگی والدين با کودک مبتلا به تنبلی چشم؛ برنامه جامع تکامل طبيعی کودکان ايران؛ برتری (غلبه) طرفی و نقش آن در پيشگيری از اختلالات يادگيري؛ بررسی شيوع نسبت فاميلی والدين در دانش آموزان دچار کاهش شنوايی و بررسی علل اصلی معلوليت ها در کودکان و نوجوانان سنين مدرسه مناطق شهری و روستايی آغاز شد.

  در ادامه دکتر مهدويان نژآد از مسئولان سازمان علمی فرهنگی شهرداری تهران به ارائه سخنرانی در خصوص نقش اين سازمان در ارائه خدمات دهی به معلولان پرداخت.

  وی معلوليت برای کسانی که در زمينه فرهنگ شهری کار می کنند را يک مسئله اجتماعی دانست افزود: زمانی که فرد معلول می شود، جامعه آسيب می بيند.

  وی به تاکيد سخنرانان اين همايش بر مقوله فرهنگ اشاره و ادامه داد: اگر ما به اين نتيجه رسيده ايم که جز با فرهنگ سازی نمی توان خدمتی انجام داد، چرا به سمت آن پيش نرويم. فرهنگ زير بنای جامعه است و اگر قرار است تغييری در جامعه رخ دهد بايد در فرهنگ اين اتفاق بيفتد.

  مهدويان نژآد تصريح کرد: اغلب بزرگان ما توصيه های خود را از جنس فرهنگی عنوان کرده اند و جمهوری اسلامی نيز کار خود را با فرهنگ سازی آغاز کرده است.

  وی اضافه کرد: سازمان علمی فرهنگی شهرداری تهران نقش کليدی در حوزه فرهنگ برای خود قائل است و اين همايش گام بزرگی است که همکاری های مثبت ميان دست اندرکاران علمی و مسئولان اجرايی را ايجاد نمايد.

  مهدويان نژآد آموزش در فرهنگسراها را نمونه ای از فرهنگ سازی برشمرد و خاطرنشان کرد: فرهنگ سازی در زمينه اخلاق و رفتار شهروندی و زيست شهری از جمله اين موارد است.

  وی در خاتمه گفت: راه موثر شدن نظريه های علمی، ارائه آن به مردم است که اين امر می تواند در فرهنگسراها صورت بگيرد. با اين همايش انشاءالله اين جليقه مفقود متصل شود و به دستاوردهايی دست پيدا کنيم که قابل ارائه به مردم باشد و سازمان علمی فرهنگی شهرداری تهران نيز آمادگی خود را برای همکاری در جهت برداشتن اين گام اعلام می کند.

  سرود «باورم کن» از سوی گروه سرود نابينايان و ناشنوايان مرکز شهر ری و باغچه بان از ديگر بخش های برنامه روز دوم اجرا شد. در ادامه همايش جمع بندی و نتيجه گيری توسط دکتر کشاورز، رياست سازمان آموزش و پرورش استثنايي؛ دکتر فرهود، دبير علمی همايش و دکتر به پژوه، معاون پژوهشی دانشکده روان شناسی وعلوم تربيتی دانشگاه تهران انجام شد.

  کشاورز گفت: يکی از اهداف متوليان همايش اين بوده است که بتواند بستری را برای عملياتی نمودن سياستگذاری ها و اقدامات بعدی حاصل از تحقيقات علمی فراهم سازد.

  وی اظهار داشت: در طول هفته ها و سال ها، همايش ها با موضوعات مختلف برگزار می شود که اميدواريم بتوانيم با تشکيل دبيرخانه ثابت در سازمان آموزش و پرورش استثنايی و با همکاری با سازمان بهزيستی و دانشکده های روان شناسی و علوم تربتی از پتانسيل های آنها جهت کاهش معلوليت جسمی و حرکتی خدماتی را ارائه دهيم.

  وی افزود: معلوليت يک واقعيت در جامعه است و سازمان آموزش و پرورش استثنايی به تنهايی قادر به رفع مشکلات نيست.

  رياست سازمان آموزش و پرورش استثنايی با اشاره به نگرانی خانواده های دارای فرزند معلول گفت: اگر جامعه تسهيلات لازم را به اين خانواده ها ارائه دهد، نگرانی در آنها مرتفع شده و زمينه های پيشگيری و بررسی افزايش می يابد.

  وی ادامه داد: در طی اين دو روز محورهای مختلفی در مقالات مطرح شد که اميد است نتايج آن نويدبخش همکاری های گسترده تر در جهت پيشگيری از معلوليت در جامعه باشد.

  وی درخصوص بحث مداخله بهنگام گفت: شروع کار سازمان آموزش و پرورش استثنايی از 7 سال به 4 و يا حتی 2 سال کاهش می يابد و اين امر به صورت آزمايشی در دو استان کرمان و شيراز از سال 89 آغاز می شود.

  دکتر فرهود در ادامه سخنان دکتر کشاورز گفت: اولين قدم در ارائه خدمات به معلولين باور کردن آنهاست.

  وی با اشاره به ازدواج های فاميلی و درصد بالای معلوليت در آنها اظهار داشت: ازدواج فاميلی يک مسئله فرهنگی با ابعاد خاص است و پژوهش ها و پايان نامه ها نيز بايد با توجه به نيازسنجی جامعه صورت گيرد.

  دبير علمی همايش، وضعيت آموزش و پرورش استثنايی را مطلوب تر از آموزش و پرورش عادی ارزيابی و تصريح کرد: خانواده های دارای فرزند دارای نيازهای ويژه بايد آموزش لازم را ديده باشند و جامعه بايد بداند که با اين افراد بدون ترحم برخورد کند.

  وی با نقد صدا و سيما گفت: تلويزيون به جای سريال های بيهوده و عدم توجه به معلولان بايستی برنامه های لازم را جهت بزرگترين اقليت جامعه تهيه نمايد.

  دکتر به پژوه به عنوان آخرين سخنران اين همايش، با نقد وضعيت آموزشی اظهار داشت: آموزش های داده شده افراد را برای ورود به زندگی آماده نمی کنند.

  وی در همين رابطه تصحيح کتاب های آموزشی مدارس ، گسترش مراکز مشاوره ژنتيک در کشور، کاهش هزينه های مشاوره ژنتيک، حمايت از خانواده های معلول، هماهنگی سازمان های متولی امر معلولين، شرکت در مجامع بين المللی و همکاری با سازمان های مردم نهاد و NGO ها را خواستار شد.

  قرائت بيانيه همايش و تقدير از دکتر فرهود، دکتر محمد کمالی، دکتر اخلاقی، روناک جعفری، دکتر به پژوه و ارائه دهندگان مقاله اين همايش از ديگر برنامه های اين همايش بود.

  در کنار اين همايش نيز نمايشگاه کتابی با شرکت انجمن باور، سازمان آموزش و پرورش استثنايی، نشريه تعليم و تربيت استثنايی و انتشارات ويرايش، ارسباران، صابرين، دانژه برگزار شد.