اختصاصي سما: همايش پيشگيري از معلوليت در حالي به خاموشي و با پوشش اندك رسانه ها برگزار شد كه به گفته برگزاركنندگان و آمارهاي منتشر شده، معلولان بزرگترين اقليت جامعه ايران و جهان هستند، يكي از اعضاي هيئت رئيسه با گله مندي از نيامدن وزير رفاه گفت: نمي شود ديدن را به شنيدن تقليل داد. ديدن كودكان نابينا و ناشنوايي كه به شكل هماهنگ سرود "مرا باور كن" را مي خوانند خود دليلي است بر باور كردن كساني كه نياز به ترحم ندارند. به گفته وي آمدن وزير به اين مراسم مي توانست راه هاي جديدي را براي خدمات رساني به اين اقليت باز كند.

  همايش پيشگيري از معلوليت روز چهارشنبه و پنجشنبه 16 و 17 ديماه با حضور انبوه علاقه مندان در سالن كوثر دانشكده روان شناسي و علوم تربيتي دانشگاه تهران برگزار شد. مادري كه با نوزاد سه ماهه و دختر خردسالش آمده بود تا مرد نابينايي كه به كمك دوستي در ميان رديف هاي پر سالن همايش به دنبال جايي براي نشستن مي گشت.همه آمده بودند از مراكز بهزيستي استان ها تا كودكان نابينا و ناشنوا، اما همه اينها در سكوت بود كه معلولان اقليتي خاموشند.

  دكتر كشاورز، رياست سازمان آموزش و استثنايي كشور نخستين سخنران اين همايش بود،

 وي گفت:همكاري مجموعه سازمان ها و نهادهاي علمي با آموزش و پرورش به عنوان يكي از محورهاي مهم و اصلي در امر پيشگيري از معلوليت ها ، بسيار تاثير گذار است .

كشاورز با اشاره به اينكه طرح هاي مطالعات و تحقيقاتي را در مراكز علمي در راستاي شناسايي معلوليت ها جهت دهي و هدايت كرده ايم، افزود: تلاش مي كنيم براي دست يابي به اهدافمان، همه ساله چنين همايش هايي را برگزار كرده و نتايج حاصل از آن را پيگيري كنيم .
معاون وزير آموزش و پرورش با تاكيد بر اينكه طرح سنجش سلامت و غربالگري يكي از طرح هايي است كه كمك بسياري در پيشگيري از آسيب ها داشته است ،‌گفت: بايد تلاش شود براي كشف معلوليت ها از زمان آغاز ازدواج با فعاليت هاي پيشگيرانه از بروز معلوليت ها جلوگيري شود .
كشاورز، تقويت آموزش خانواده ها را از ديگر برنامه هاي اين سازمان دانست و گفت : پيشگيري از معلوليت ها يكي از سياست هاي اصلي ماست و ما در تلاشيم با تعامل بيشتر ميان مراكز علمي و مراكز اجرايي مباحث تئوري را عملياتي كنيم .

  پس از دكتر كشاورز، دكتر افروز، رئيس دانشكده روان شناسي و علوم تربيتي دانشگاه تهران با مقايسه ايران با ساير كشورها، به بررسي پديده معلوليت در ايران و راه هاي كاهش آن پرداخت. وي با مقايسه دو كشور ايران و آمريكا در خصوص آسيب هاي زمان تولد گفت: در ايران اين آمار 14 درصد در مقابل يك درصد در آمريكاست كه ما بايد با توجه به آمار بالاي اين آسيب، زمينه هاي پيشگيري از آن را فراهم كنيم.

  افروز در همين رابطه به بيماري هايي نظير سرخك و آبله مرغان در نخستين روزهاي تولد اشاره و كاهش آن را با استفاده از نكات بهداشتي خواستار شد.

  وي كار تخصصي بر روي حوزه هايي نظير نابينايي و ناشنوايي را از راه حل هاي ريشه كني اين آسيب ها عنوان و ادامه داد: نبايستي لفظ معلول را براي افراد با نيازهاي ويژه د رمراكز به كار ببريم. در آمريكا استفاده از اين لفظ ممنوع و به جاي آن در مراكز از واژه هايي نظير مراجع و... استفاه مي شود.

  افروز با نقد سيستم آموزش و پرورش اظهار داشت: سيستم آموزش و پرورش ما خود معلوليت زاست به اين ترتيب كه بچه هاي داراي بهره هوشي پايين تر از 85 از آن رانده مي شوند.

  وي افزود: هر كس در سيستم آموزش و پرورش داراي بهره هوشي كمتر از 85 باشد مردود شده و با اخراج از مدرسه مواجه مي شود كه اين امر موجبات بزهكاري فرد در جامعه را فراهم مي كند.

  رئيس دانشكده روان شناسي و علوم تربيتي دانشگاه تهران در همين رابطه به راه حل هايي نظير تجديد نظر در مفاهيم، ساده سازي دروس و مهارت محوري و خلاقيت پروري در مدارس اشاره كرد.

  وي خاطرنشان كرد: ما بايد بستري را فراهم كنيم كه 12 سال با معلمين پويا و دلسوز، از بچه ها مراقبت و آسيب ها را تا حد امكان كاهش دهيم.

  دكتر نفريه، معاون پيشگيري سازمان بهزيستي كشور، آخرين سخنران روز اول همايش بود كه در سخنان خود با تاكيد بر پيشگيري به منظور ارتقاي سلامت و كاهش هزينه ها گفت: سلامت سرمايه ملي در حال خطر است و فقدان آن متوجه دولت و ساير افراد جامعه است.

  وي افزود: كوشش براي حفظ سلامت و ارائه سياستگذاري مناسب براي سلامت فرد و جامعه به هم گره خورده و به خطر افتادن سلامت يك فرد ممكن است سلامت افراد ديگر را با خطر مواجه كند.

  معاون پيشگيري سازمان بهزيستي كشور با اشاره به آمار 10 درصدي جمعيت معلولين جهان اضافه كرد: كه به اين ترتيب افراد داراي معلوليت اقليتي 600 ميليوني را شامل مي شوند.

  وي 80 درصد اين معلولان را ساكن كشورهاي در حال توسعه دانست و گفت: در اين كشورها معلولان و بويژه كودكان در معرص انواع خشونت ها نظير بي توجهي، ترس و تحقير قرار دارند.

  نفريه يكي از حقوق اساسي افراد جامعه را سلامت عنوان و ادامه داد: اين جزو تكاليف دولت است و در قانون اساسي جمهوري اسلامي نيز پيگيري اقتصاد سالم براي جلوگيري از فقر و بهره گيري از خدمات درماني حقوق همگاني شمرده شده است.

  وي با تفكيك خدمات به پيشگيري، درماني و توانبخشي اظهار داشت: خدمات پيشگيري تشويق مردم به آزمايش هاي ژنتيك را شامل مي شود.

  آزمايش غربالگري از ديگر مواردي بود كه نفريه برآنها تاكيد و با توجه به نقص خدمات درماني در اين زمينه گفت: در ايران خدمات پيشگيرانه تحت بيمه قرار ندارند كه بايستي براي آن راهكاري انديشيده شود.

  ارائه مقالات از ديگر بخش هاي روز اول همايش بود كه به ترتيب 13 مقاله با عنوان هاي نقش رسانه ها در پيشگيري از معلوليت، نقش والدين در پيشگيري، آموزش حرفه اي مبتني بر جامعه براي دانش آموزان با نيازهاي ويژه، استفاده از تكنولوژي و ابزارها براي تشخيص و درمان معلوليت ها، تاثير مداخلات بهنگام روان شناختي و آموزش خانواده محور بر مهارت هاي تحولي فرزندان با نشانگان داون، روش هاي اصلاح نگرش جامعه نسبت به افراد معلول، پيشگيري از آسيب سلول هاي مويي شنوايي ناشي از مواجهه همزمان با صدا و مونوكسيد كربن، غربالگري، تشخيص و مداخله بهنگام شنوايي نوزادان و شيرخواران، ازدواج هاي فاميلي در كشورهاي خاورميانه، شيوع و علت شناسي؛ پيشگيري از نابينايي در كم بينايان، نقش ارتز و پروتز در پيشگيري از معلوليت؛ بررسي ارتباط اسيدهاي چرب امگا3، آهن و روي با اتيوپاتولوژي و درمان ADHD ارائه شد.

  روز دوم همايش با ارائه پنج مقاله در زمينه هاي بررسي تجربه زندگي والدين با كودك مبتلا به تنبلي چشم؛ برنامه جامع تكامل طبيعي كودكان ايران؛ برتري (غلبه) طرفي و نقش آن در پيشگيري از اختلالات يادگيري؛ بررسي شيوع نسبت فاميلي والدين در دانش آموزان دچار كاهش شنوايي و بررسي علل اصلي معلوليت ها در كودكان و نوجوانان سنين مدرسه مناطق شهري و روستايي آغاز شد.

  در ادامه دكتر مهدويان نژآد از مسئولان سازمان علمي فرهنگي شهرداري تهران به ارائه سخنراني در خصوص نقش اين سازمان در ارائه خدمات دهي به معلولان پرداخت.

  وي معلوليت براي كساني كه در زمينه فرهنگ شهري كار مي كنند را يك مسئله اجتماعي دانست افزود: زماني كه فرد معلول مي شود، جامعه آسيب مي بيند.

  وي به تاكيد سخنرانان اين همايش بر مقوله فرهنگ اشاره و ادامه داد: اگر ما به اين نتيجه رسيده ايم كه جز با فرهنگ سازي نمي توان خدمتي انجام داد، چرا به سمت آن پيش نرويم. فرهنگ زير بناي جامعه است و اگر قرار است تغييري در جامعه رخ دهد بايد در فرهنگ اين اتفاق بيفتد.

  مهدويان نژآد تصريح كرد: اغلب بزرگان ما توصيه هاي خود را از جنس فرهنگي عنوان كرده اند و جمهوري اسلامي نيز كار خود را با فرهنگ سازي آغاز كرده است.

  وي اضافه كرد: سازمان علمي فرهنگي شهرداري تهران نقش كليدي در حوزه فرهنگ براي خود قائل است و اين همايش گام بزرگي است كه همكاري هاي مثبت ميان دست اندركاران علمي و مسئولان اجرايي را ايجاد نمايد.

  مهدويان نژآد آموزش در فرهنگسراها را نمونه اي از فرهنگ سازي برشمرد و خاطرنشان كرد: فرهنگ سازي در زمينه اخلاق و رفتار شهروندي و زيست شهري از جمله اين موارد است.

  وي در خاتمه گفت: راه موثر شدن نظريه هاي علمي، ارائه آن به مردم است كه اين امر مي تواند در فرهنگسراها صورت بگيرد. با اين همايش انشاءالله اين جليقه مفقود متصل شود و به دستاوردهايي دست پيدا كنيم كه قابل ارائه به مردم باشد و سازمان علمي فرهنگي شهرداري تهران نيز آمادگي خود را براي همكاري در جهت برداشتن اين گام اعلام مي كند.

  سرود «باورم كن» از سوي گروه سرود نابينايان و ناشنوايان مركز شهر ري و باغچه بان از ديگر بخش هاي برنامه روز دوم اجرا شد. در ادامه همايش جمع بندي و نتيجه گيري توسط دكتر كشاورز، رياست سازمان آموزش و پرورش استثنايي؛ دكتر فرهود، دبير علمي همايش و دكتر به پژوه، معاون پژوهشي دانشكده روان شناسي وعلوم تربيتي دانشگاه تهران انجام شد.

  كشاورز گفت: يكي از اهداف متوليان همايش اين بوده است كه بتواند بستري را براي عملياتي نمودن سياستگذاري ها و اقدامات بعدي حاصل از تحقيقات علمي فراهم سازد.

  وي اظهار داشت: در طول هفته ها و سال ها، همايش ها با موضوعات مختلف برگزار مي شود كه اميدواريم بتوانيم با تشكيل دبيرخانه ثابت در سازمان آموزش و پرورش استثنايي و با همكاري با سازمان بهزيستي و دانشكده هاي روان شناسي و علوم تربتي از پتانسيل هاي آنها جهت كاهش معلوليت جسمي و حركتي خدماتي را ارائه دهيم.

  وي افزود: معلوليت يك واقعيت در جامعه است و سازمان آموزش و پرورش استثنايي به تنهايي قادر به رفع مشكلات نيست.

  رياست سازمان آموزش و پرورش استثنايي با اشاره به نگراني خانواده هاي داراي فرزند معلول گفت: اگر جامعه تسهيلات لازم را به اين خانواده ها ارائه دهد، نگراني در آنها مرتفع شده و زمينه هاي پيشگيري و بررسي افزايش مي يابد.

  وي ادامه داد: در طي اين دو روز محورهاي مختلفي در مقالات مطرح شد كه اميد است نتايج آن نويدبخش همكاري هاي گسترده تر در جهت پيشگيري از معلوليت در جامعه باشد.

  وي درخصوص بحث مداخله بهنگام گفت: شروع كار سازمان آموزش و پرورش استثنايي از 7 سال به 4 و يا حتي 2 سال كاهش مي يابد و اين امر به صورت آزمايشي در دو استان كرمان و شيراز از سال 89 آغاز مي شود.

  دكتر فرهود در ادامه سخنان دكتر كشاورز گفت: اولين قدم در ارائه خدمات به معلولين باور كردن آنهاست.

  وي با اشاره به ازدواج هاي فاميلي و درصد بالاي معلوليت در آنها اظهار داشت: ازدواج فاميلي يك مسئله فرهنگي با ابعاد خاص است و پژوهش ها و پايان نامه ها نيز بايد با توجه به نيازسنجي جامعه صورت گيرد.

  دبير علمي همايش، وضعيت آموزش و پرورش استثنايي را مطلوب تر از آموزش و پرورش عادي ارزيابي و تصريح كرد: خانواده هاي داراي فرزند داراي نيازهاي ويژه بايد آموزش لازم را ديده باشند و جامعه بايد بداند كه با اين افراد بدون ترحم برخورد كند.

  وي با نقد صدا و سيما گفت: تلويزيون به جاي سريال هاي بيهوده و عدم توجه به معلولان بايستي برنامه هاي لازم را جهت بزرگترين اقليت جامعه تهيه نمايد.

  دكتر به پژوه به عنوان آخرين سخنران اين همايش، با نقد وضعيت آموزشي اظهار داشت: آموزش هاي داده شده افراد را براي ورود به زندگي آماده نمي كنند.

  وي در همين رابطه تصحيح كتاب هاي آموزشي مدارس ، گسترش مراكز مشاوره ژنتيك در كشور، كاهش هزينه هاي مشاوره ژنتيك، حمايت از خانواده هاي معلول، هماهنگي سازمان هاي متولي امر معلولين، شركت در مجامع بين المللي و همكاري با سازمان هاي مردم نهاد و NGO ها را خواستار شد.

  قرائت بيانيه همايش و تقدير از دكتر فرهود، دكتر محمد كمالي، دكتر اخلاقي، روناك جعفري، دكتر به پژوه و ارائه دهندگان مقاله اين همايش از ديگر برنامه هاي اين همايش بود.

  در كنار اين همايش نيز نمايشگاه كتابي با شركت انجمن باور، سازمان آموزش و پرورش استثنايي، نشريه تعليم و تربيت استثنايي و انتشارات ويرايش، ارسباران، صابرين، دانژه برگزار شد.